Thu. Nov 21st, 2019

Πώς δημιουργείται ο κεραυνός? – Οδηγίες προστασίας

Rhodes - Photo by Νεκτάριος Λάτσος

Αναμφίβολα οι αστραπές είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά μετεωρολογικά φαινόμενα. Χιλιάδες λάτρεις αυτού του φαινομένου βγαίνουν στους δρόμους προσπαθώντας να καταγράψουν την τέλεια αστραπή. Όσο όμορφο και μεγαλειώδες και αν είναι αυτό το φαινόμενο αλλο τοσο πιο επικίνδυνο είναι. Ειδικά στην άμεση έκθεση του ανθρώπου με αυτό. Ας δούμε λοιπόν τι είναι αυτό..

Αστραπή ονομάζουμε τον ηλεκτρικό σπινθήρα ανάμεσα σε δύο διαφορετικά νέφη, ή μεταξύ δύο διαφορετικών τμημάτων του ίδιου νέφους, ή ανάμεσα σε ένα νέφος και στο έδαφος, οπότε και λέγεται κεραυνός. Η αστραπή δημιουργείται όταν η συσσώρευση στατικού ηλεκτρισμού υπερνικά τη φυσική αντίσταση που προβάλλει ο ατμοσφαιρικός αέρας στη δίοδο ενός ηλεκτρικού ρεύματος. Όταν όμως περιέχει υδροσταγόνες, αναπτύσσεται τάση 10 εκατομμυρίων volt δηλαδή δίοδος ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από τον αέρα που συνοδεύεται από μία λάμψη, την αστραπή. Η αστραπή απελευθερώνει μεγάλη ποσότητα ενέργειας της τάξεως των 10 τζάουλ σε χρόνο λιγότερο από ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου. Η ξαφνική ενέργεια που δημιουργείται κάνει τον αέρα να διαστέλλεται απότομα, και δημιουργεί ένα κύμα κρούσης που είναι η βροντή. H αστραπή που συμβαίνει αρκετά κοντά στον παρατηρητή ακούγεται ως ένας εκκωφαντικός κρότος. Αυτός είναι ο κεραυνός (δηλαδή συμβαίνει ανάμεσα σε ένα νέφος και το έδαφος ή την θάλασσα).

Όταν όμως είναι μακριά,τότε ακούγεται ο μακρόσυρτος ήχος που ονομάζουμε μπουμπουνητό και διαρκεί μερικά δευτερόλεπτα. Αυτό συμβαίνει διότι η βροντή ακούγεται από διάφορες αποστάσεις καθώς αντανακλάται ο ήχος από τα νέφη, το έδαφος, της έξαρσης του,και από τα κτίρια μέσα σε μία πόλη. Εξαιτίας της υψηλής τάσης του ρεύματος που περιέχει μία αστραπή μπορεί να αποβεί μοιραία για τον άνθρωπο. Κατά τη δημιουργία της αστραπής, η λάμψη και ο ήχος παράγονται ταυτόχρονα. Επειδή η ταχύτητα του φωτός είναι κατά πολύ μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου εμείς βλέπουμε πρώτα το φως, και ύστερα ακούμε τον ήχο αφού αυτός φτάνει καθυστερημένα στο σημείο που βρισκόμαστε.εκτός και αν είμαστε κοντά στο φαινόμενο οπότε και το ακούμε σχεδόν ταυτόχρονα με την αστραπή. Σε όποια απόσταση και αν βρισκόμαστε όμως, μέσα ή έξω από το σπίτι μας,ας δούμε μερικές οδηγίες προστασίας σε τέτοιες περιπτώσεις:

Εάν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο:

-Αν βρίσκεστε σε κατοικημένη περιοχή μπείτε σε ένα σπίτι ή οποιοδήποτε κτίριο έχετε κοντά σας.
-Μπείτε σε ένα όχημα με μεταλλική οροφή (τρένο, αυτοκίνητο, λεωφορείο κτλ)

Εάν βρίσκεστε μέσα στο σπίτι:

-Αποφύγετε την επαφή με ηλεκτρονικές συσκευές, υδραυλικά εξαρτήματα, και σταθερά ή κινητά τηλέφωνα.

-Αφαιρέστε την τηλεόραση από την πρίζα.

-Σβήστε το θερμοσίφωνο και αποφύγετε να κάνετε μπάνιο κατά τη διάρκεια της καταιγίδας.

Αποφύγετε τους κάτωθι χώρους:

-Αχυρώνες
-Πρόχειρα κατασκευασμένα υπόστεγα.
-Σκηνές ή αυτοσχέδια καταφύγια.

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ:

-Κορυφές βουνών λόφων και ταράτσες κτιρίων (ανεξάρτητα με το αν έχει ή όχι αλεξικέραυνο σε ένα από αυτά τα σημεία)
-Υπαίθριοι αθλητικοί χώροι/Γήπεδα
-Υπαίθρια πάρκινγκ
-Αποφεύγετε άμεσα την επαφή με πισίνες, λίμνες, παραλίες και οποιαδήποτε άλλη έκθεση με το νερό σε εξωτερικούς χώρους
-Μεταλλικούς φράχτες, απλώστρες ρούχων, καλώδια σε εξωτερικούς χώρους.
-Δέντρα!!!!! μεγάλα ή μικρά δεν έχει σημασία. Μακριά από αυτά.

Αν είστε στο ύπαιθρο κατά την διάρκεια καταιγίδας και δεν υπάρχει δυνατότητα μετάβασης σας σε κάποιον προστατευτικό χώρο:

-Γονατίστε και σκύψτε μπροστά ακουμπώντας τα χέρια σας στα γόνατά σας.

-Μην ξαπλώσετε και μην ακουμπήσετε τα χέρια σας στο έδαφος.
-Μην κρατάτε ομπρέλα.
-Μην στέκεστε όρθιοι.
-Απενεργοποιήστε το κινητό σας.

Ας υπενθυμίσουμε πως το αλεξικέραυνο όσο κοντά μας και αν βρίσκεται δεν μας προστατεύει 100% από έναν κεραυνό. Απλά απορροφάει μεγάλο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας ενός κεραυνού αποτρέποντας ένα μέρος του να “πέσει” στο έδαφος προκαλώντας καταστροφές.

Πηγη: Βικιπαίδεια-elemko

Επιμέλεια άρθρου: Βαλεντίνα Μπάτη

Cyclone of Rhodes 2012-2019